12. Samorząd i rozwój lokalny
Celem reformy samorządu terytorialnego jest wzmocnienie roli wspólnot lokalnych oraz zwiększenie wpływu mieszkańców na sprawy dotyczące ich miejscowości i regionów. Samorząd powinien dysponować odpowiednimi kompetencjami, stabilnym systemem finansowania oraz działać w sposób przejrzysty, odpowiedzialny i bliski obywatelom. Rozwiązania w tym obszarze powinny wspierać zrównoważony rozwój lokalny, aktywność mieszkańców oraz efektywne wykorzystanie potencjału społecznego i gospodarczego poszczególnych regionów.
12.1. Ustrój, zadania i kompetencje samorządów
12.2. Finanse i samodzielność dochodowa samorządów
12.3. Wybory samorządowe i demokracja lokalna
12.4. Konsultacje społeczne, budżety obywatelskie i inicjatywy mieszkańców
12.5. Jawność działania władz lokalnych i zarządzanie mieniem komunalnym
12.6. Planowanie przestrzenne i gospodarka gruntami
12.7. Mieszkalnictwo i zasób komunalny
12.8. Transport publiczny, drogi i lokalna mobilność
12.9. Woda, odpady, energia i usługi komunalne
12.10. Ochrona środowiska i dostosowanie do zmian klimatu
12.11. Rozwój wsi i małych miejscowości
12.12. Metropolie, rozwój regionalny i współpraca samorządów
12.13. Lokalne usługi publiczne i równy dostęp mieszkańców do infrastruktury